Samen met vriend en concullega, Wim Schul, publiceerde ik eerder een aantal bijdragen aan de discussie over een ingrijpende wijziging van de bestaande Wet op de Ondernemingsraden in een nieuwe Wet Medezeggenschap Werknemers (2006 – 2007). Wij behoorden, binnen het medezeggenschapswereldje, tot degenen die dat streven wel wilden ondersteunen.
Het wetsvoorstel verdween, onder grote druk, van tafel en wij bleven achter met een ontevreden gevoel over de geringe bereidheid om meer fundamentele vragen te onderzoeken. Zo kwam het idee om een Queeste te starten; een zoektocht naar de antwoorden op de wezenlijke vraagstukken in de ontwikkeling van de medezeggenschap.
De toenmalige hoofdredacteur van OR Informatie, Marion Winnink, gaf ons de ruimte voor een serie van tien artikelen. Een van ons was steeds de redacteur, de ander dacht en sprak mee. Wim maakte de Energizers (een verkwikkende korte oefening), dat had ik niet gekund.
Echte antwoorden vonden we niet, maar dat maakte de reis niet minder interessant. In dit laatste deel kijken we terug en horen de mening van een bijzondere deskundige.
Het was voor een medezeggenschapsvakblad een ongebruikelijke aanpak, die alleen kon omdat Marion er achter stond. Ondanks alle schampere opmerkingen die zij kreeg van andere auteurs. Die vonden het niet serieus en ook zonde van de pagina’s. Die hadden beter gevuld kunnen worden met het zoveelste ‘how to do’-artikel of juridisch betoog van een medezeggenschapsprofessional. Artikelen die door auteurs ook geschreven worden als eigen marketinginstrument. Voor ons werkte dat niet. We kregen er geen nieuwe opdrachten door en zelfs geen echte reacties. Blijkbaar waren we te ver buiten het medezeggenschapsdiscours (de discussie binnen een bepaalde groep) getreden. Dat kon ons niet deren, wij waren op weg naar een andere actieve invulling van ons leven.
In juli 2026 kreeg ik van Marion Winnink een mooie inhoudelijke reactie op dit bericht.
Van commentaar op het publiceren van de Queeste stond haar niet veel meer bij. Zij zag het gewoon als haar taak om als hoofdredacteur ook alternatieve geluiden ruimte te geven. Zelf ervoer zij dat niet als moedig, maar ze vond het wel leuk dat ik het zo typeerde. Onze governance-benadering van de medezeggenschap vindt zij nog steeds interessant en zij wil anderen er graag nog eens op wijzen.
Terugkijkend op haar werkervaringen in de medezeggenschapssector betreurt zij dat er vaak weinig ruimte was voor andere geluiden en voor afwijkende initiatieven om aan medezeggenschap vorm en inhoud te geven. Te vaak gingen gesprekken niet over wat medezeggenschap zou kunnen zijn, maar over wat de wet nog net toeliet.
Ik moet dan terugdenken aan de teambesprekingen in Adviesbureau ATIM. De juristen begonnen steevast bij de vraag ‘Wat zegt de wet?’ en kwamen dan niet zelden uit bij wat vooral niet kon. De politicologen, onder wie ik, zochten eerder naar de speelruimte: ‘Hoe kunnen wij de wet benutten om onze doelen te bereiken?’
Zo zaten we soms aan dezelfde tafel, maar niet helemaal in hetzelfde gesprek.
Achteraf gezien vind ik het wel jammer dat we niet geprobeerd hebben er een boekpublicatie van te maken. Nu werden de delen beperkt door het aantal beschikbare pagina’s terwijl er meer over te verhalen is. Zie verder link voor de hele queeste.
Om onze zoektocht af te ronden gingen wij naar het bekende cursushotel Westduin in Koudekerke. De populariteit van dat hotel was voor een belangrijk gedeelte te danken aan de barman, Wibo de Vries, die goed in staat was om het gezelschap te onderhouden met zijn enorme reservoir aan grappen en moppen. Maar ook wist wanneer hij op de achtergrond moest blijven. Een keer zag ik hem met de mond vol tanden staan. Ik was daar met een cursusgroep met een vrouwen die niet op hun mondje waren gevallen. Toen ze een tijdje de moppen op en over het randje hadden aangehoord, vroegen zij Wibo of hij het verschil wist tussen een positief, negatief en een fake-orgasme. Toen hij dat niet wist, wilde ze hem dat wel uitleggen. Achtereenvolgens ‘Ja, Ja, Ja’; ‘Nee, Nee, Nee’ en ‘Oh Wibo, Wibo, Wibo’.
