Werkstuk in het kader van Arbeid en Organisatie II
Om een collegereeks in Arbeids- en Organisatiesociologie af te ronden moest ik een werkstuk inleveren. Dat werd een uitgebreide en kritische bespreking van een boek waarin de inleidingen op een congres over micro‑elektronica waren gebundeld.
Kritisch was ik over het gebrek aan samenhang tussen de verschillende bijdragen. Ik was het ook niet eens met de claim van de redactie dat de bundel rijkgeschakeerde informatie zou geven. Vrouwen en vakbonden waren niet onder de inleiders vertegenwoordigd. Er werd dan ook weinig ingegaan op de effecten van micro-elektronica op de verdeling van arbeid, met name tussen man en vrouw. En ik betwijfelde of ‘links’ wel voldoende vertegenwoordigd was als Den Uyl het meest linkse standpunt moest verkondigen.
Een citaat dat op het moment van herlezing (in februari 2026) verrassend actueel lijkt te zijn.
“Opvallend is het grote verschil in benadering van de problematiek tussen de Amerikaanse en de West-Europese, en m.n. de Nederlandse, vertegenwoordigers. Hoeveel kritiek ook overblijft op de standpunten van de laatsten, gevoeligheid voor de breedheid van de maatschappelijke problematiek valt hen niet te ontzeggen. De beperktheid van de optimistische technocratische Amerikaanse opvatting steekt daarbij schril af. Dat genomen bij het beangstigend politiek regime daar doet het vermoeden ontstaan dat er langzamerhand sprake is van een politiek‑culturele breuk in de westerse wereld.”
Het viel me verder op dat meer inleiders zich wel druk maakten over het bereiken van maatschappelijke acceptatie voor de nieuwe technologie, maar dat slechts een enkeling de vraag opwierp of die technologische ontwikkeling wel tot gewenste resultaten zou leiden. Die ontwikkeling werd meer gezien als een blind natuurproces, waarop hoogstens wat bijgestuurd kon worden.
Mijn slotconclusie was dat, anders dan bedoeld, het boek indirect meer stof tot nadenken gaf dan informatie.
